Valpreventie: voorkomen is beter dan genezen

Vallen is geen onvermijdelijk gevolg van ouder worden. Toch gebeurt het vaak onverwacht en worden de mogelijke gevolgen onderschat. Een val kan leiden tot letsels zoals een gebroken heup of een ziekenhuisopname, en heeft vaak ook een grote impact op zelfstandigheid en zelfvertrouwen.

Hoewel een val op het eerste zicht onschuldig lijkt, kunnen de gevolgen ingrijpend zijn: pijn, angst om opnieuw te vallen en verlies van mobiliteit of onafhankelijkheid. Gelukkig is valpreventie mogelijk. Door risicofactoren te herkennen en gericht aan te pakken, kan het risico op vallen aanzienlijk verminderd worden.

Lees hieronder waarom valpreventie zo belangrijk is en wat je kunt doen om jezelf en anderen beter te beschermen.

Waarom valpreventie belangrijk is

Vallen komt vaker voor dan we denken en de gevolgen worden vaak onderschat.

●      Ongeveer 40–60% van de valpartijen leidt tot fysiek letsel
●      Slechts 20% van de valincidenten wordt gemeld bij de huisarts

Een val is zelden het gevolg van één enkele oorzaak. Meestal gaat het om een combinatie van risicofactoren. Daarom spreken we van een multifactorieel probleem.

De impact van een val

De gevolgen van een val variëren van lichte letsels, zoals blauwe plekken, tot ernstige verwondingen zoals fracturen of hoofdtrauma. Vooral heupfracturen hebben vaak een grote impact op mobiliteit, zelfstandigheid en levenskwaliteit, bv. door ziekenhuisopnames en een mogelijke opname in een woonzorgcentrum.

Naast de fysieke gevolgen zijn er ook belangrijke psychologische effecten. Na een val ontwikkelen veel mensen angst om opnieuw te vallen, waardoor ze activiteiten gaan vermijden. Dit kan leiden tot minder beweging, afname van spierkracht en een verhoogd risico op nieuwe valincidenten, een vicieuze cirkel dus.

Daarnaast kan een val zorgen voor verlies van zelfstandigheid en een grotere afhankelijkheid van anderen. Ook gevoelens van onzekerheid, sociale terugtrekking en zelfs depressieve klachten komen regelmatig voor.

Risicofactoren voor vallen

Valrisico wordt bepaald door een combinatie van interne en externe factoren:

●      Interne factoren hebben te maken met de persoon zelf, zoals spierkracht, evenwicht of gezondheidstoestand.
●      Externe factoren komen uit de omgeving, zoals slechte verlichting, gladde vloeren of obstakels in huis.

Om een duidelijker overzicht te geven van de verschillende risicofactoren, worden deze in een schema weergegeven. Dit maakt zichtbaar hoeveel uiteenlopende factoren een rol spelen en benadrukt dat valpreventie een brede aanpak vereist.

Wat kan je zelf doen?

Hoewel vallen vaak onverwachts gebeurt, zijn er gelukkig heel wat manieren om het risico te verkleinen.

Valpreventie begint met inzicht in je persoonlijke risicofactoren. Samen met je kinesist wordt een screening uitgevoerd om jouw fysiek functioneren en risicofactoren in kaart te brengen. Op basis daarvan kan er gericht gewerkt worden aan kracht, evenwicht, veiligheid in het dagelijks leven…

Met de juiste begeleiding en eenvoudige aanpassingen kan je met meer vertrouwen en veiligheid blijven bewegen.

Door Claudia.