Voeding tijdens de eerste 1000 dagen

Voeding bij baby’s en peuters

Tijdens een eerdere blog hadden we het al over het belang van een gezonde voeding en leefstijl voor en tijdens de zwangerschap, maar wat als je kindje er eenmaal is? Want laten we wel wezen: een kindje opvoeden van baby tot volwassene is een hele uitdaging, waar niemand ooit volledig op voorbereid is. Zelfs al heb je al kinderen, ieder nieuw mensje heeft zijn eigen karakter, eigen voorkeuren, eigen problemen en eigenaardigheden. Wat valt binnen de grenzen van het normale en wanneer moet je je zorgen maken? Op gebied van voeding trachten we hier een tipje van de sluier op te lichten.

Borstvoeding of flesvoeding

Het geven van borstvoeding heeft vele voordelen: het helpt je baby beter beschermd te zijn tegen infecties en allergieën, het evolueert mee in samenstelling in functie van de behoeften van je kindje, het risico op overgewicht van je baby op latere leeftijd verkleint, het ondersteunt de optimale ontwikkeling van de hersenen en het zenuwstelsel van je kindje, er is een betere kaakontwikkeling en er is een kleinere kans op tandproblemen bij je kindje. Door te variëren in he eigen voeding leert je kindje ook verschillende smaken kennen. Ook voor de mama biedt het voordelen: het zorgt voor een vlotter herstel na de bevalling, het is gemakkelijk: je hebt de voeding altijd bij en de melk is altijd op de juiste temperatuur en als je gedurende een langere tijd borstvoeding geeft, dan verklein je wellicht je risico op borst- en eierstokkanker voor de menopauze.

Maar ook flesvoeding heeft zeker voordelen: Je baby’tje is niet afhankelijk van jou, maar iedereen kan een flesje geven, er zijn veel aangepaste voedingen die ondersteunend kunnen zijn bij problemen als reflux of allergie, gebruik je medicatie of alcohol, dan heeft dit geen effect op je kindje.

Hoe dan ook, of je nu kiest voor borstvoeding of flesvoeding, denk hier vooraf over na en bespreek je keuze met je vroedvrouw, voorzie de nodige materialen, maar kies vooral voor die optie waarbij je je als mama het beste voelt. In beide gevallen kan je tijdens het voeden een intens contact maken met je kindje en het is belangrijk dat dit een rustpunt kan vormen in je dag waar jullie beiden kunnen van genieten en geen bron van stress, omdat je het gevoel hebt dat je iets opgedrongen werd. Koos je initieel voor borstvoeding, maar duiken er problemen op waardoor het toch niet mogelijk is om borstvoeding te geven of de borstvoedingsperiode sneller dan voorzien moet stopgezet worden, weet dan dat ze zeer goede alternatieven zijn binnen de flesvoeding.

Aandachtspunten

• Geef je borstvoeding? Weet dan dat alcohol, drugs, medicatie en nicotine via de borstvoeding ook bij je kindje terechtkomen. Vermijd het gebruik van deze stoffen, bespreek je medicatiegebruik met je arts en ga na of de medicatie veilig is voor je baby. Drink je toch graag eens een glaasje alcohol? Doe dit dan net nadat je een voeding gegeven hebt en zorg ervoor dat er minstens 2u per glas alcohol zit tussen het moment dat je drinkt en het moment dat je een nieuwe voeding geeft. Zorg ervoor dat je vooraf wat afgekolfde melk voorzien hebt waarmee je baby’tje kan gevoed worden als je borstvoeding niet beschikbaar is en als je melk afkolft nadat je alcohol of andere stoffen gebruikt hebt die niet geschikt zijn voor je baby, giet dan deze afgekolfde melk weg.

• Reflux, regurgitatie en gastro-oesofagale refluxziekte: wat is het precies? Reflux is de terugvloei van de maaginhoud tot in de slokdarm. Soms komt de maaginhoud hoger en spreekt men van regurgitatie, waarbij de maaginhoud terugvloeit tot in de mond, of met gulpjes uit de mond vloeit. Dit is een normaal proces, waarover je je geen zorgen hoeft te maken zo lang je baby’tje normaal groeit en hier geen klachten van ondervindt. De maag van je baby is nog in volle ontwikkeling en de sluitspier tussen maag en slokdarm gaat nog gemakkelijk open, waardoor de terugvloei mogelijk wordt. Je baby voeden op vraag en signalen van verzadiging respecteren, voeden in een meer verticale dan horizontale positie en je baby nog een half uurtje rechtop houden na de voeding kan helpen om minder last te hebben van reflux. Je baby niet te veel manipuleren (vb. door te verschonen) en contact met nicotine vermijden is ook aangewezen.
  
  Wanneer er sprake is van refluxziekte, dan zijn er naast het normale proces ook klachten. Zo kan het zijn dat er een beetje bloed zichtbaar is bij het braken of dat de stoelgang een zwarte kleur heeft, maar het kan ook zijn dat je kindje te traag toeneemt in gewicht of zelfs gewicht verliest of dat het voedingen weigert, overmatig huilt en prikkelbaar is, voedingen weigert of huilt tijdens het voeden, zichzelf overstrekt of last heeft van een verstoorde slaap of regelmatig last heeft van luchtwegklachten. Heeft je kindje last van dergelijke klachten? Bespreek dit dan steeds met je kinderarts, want dan is een juiste diagnose en een gepaste behandeling belangrijk.

• Reacties op koemelk

  • Lactose-intolerantie (een reactie op de suikers in koemelk) kan voorkomen, maar is eerder zeldzaam bij baby’s. Het uit zich onder de vorm van maag-darmklachten. Baby’s zijn immers voorbestemd om borstvoeding te krijgen en borstvoeding is rijker aan lactose dan koemelk. Dat neemt echter niet weg dat een tijdelijke vorm van lactose-intolerantie zich ook bij jonge kindjes kan voordoen.

  • Koemelkeiwitallergie (een reactie op de eiwitten in koemelk) komt vaker voor bij baby’s. Vaak kan dit bij jonge kindjes ook nog niet vastgesteld worden in het bloed. Maag-darmklachten, huiduitslag, eczeem en benauwdheid zijn de meest voorkomende klachten en dit doet zich voor van zeer kort na de voeding tot enkele uren later. Een aangepaste voeding van moeder (bij borstvoeding) en kind kunnen nodig zijn. Uitgroei wordt meestal verwacht voor de leeftijd van 4 jaar. En wordt best getest met de melkladder onder begeleiding van een diëtist.

  • FPIES ofwel Food Protein-Inuced Enterocollitis Syndrome is een zeer hevige reactie op koemelk die gekenmerkt wordt door projectielbraken, diarree, shock en lethargie. Het doet zich meestal voor binnen de 1 tot 4 uur na de inname van koemelk, maar kan ook nog langer aanhouden. Koemelk vermijden is in dit geval steeds aangewezen. Ook hier groeit je kindje overheen, meestal tussen de leeftijd van 1 en 3 jaar.

  • FPIAP ofwel Food Protein-Induced Allergic Protocolitis wordt gekenmerkt door slijm en of bloed in de stoelgang en eventueel lichte diarree, waarbij je kindje nog steeds goed blijft groeien. Deze kenmerken zijn zichtbaar tussen enkele uren en enkele dagen na de inname van koemelk en doorgaans is er uitgroei binnen het jaar. Ook in dit geval is het vermijden van koemelk nodig. ‍

Let op! Bij jonge kinderen is koemelk meestal de boosdoener voor bovenstaande klachten, maar dat kunnen ook andere allergenen zijn. Een eliminiatie- (en herintroductie)dieet maakt gewoonlijk deel uit van de diagnose. Doe dit steeds onder begeleiding!

Vaste voeding

Hierboven staan de belangrijkste aandachtspunten beschreven bij de eerste voedingen. Zodra er vaste voeding geïntroduceerd wordt, kan dit gepaard gaan met heel wat gewone uitdagingen, maar daarnaast kunnen er zich ook allergieën of bepaalde andere ziektebeelden voordoen of kan je te maken krijgen met eetproblemen bij je baby of peuter. Denk hierbij aan diarree, constipatie, allerhande allergieën, voedselweigering en ARFID,…

Heb je concrete vragen, loop je bij het voeden van jouw kindje ergens tegenaan of wil je graag meer weten? Dan kan je steeds een afspraak boeken voor individueel advies in praktijk Fika via www.mijngezondevoeding.be.

Heb je graag meer info, maar heb je niet meteen behoefte aan individueel advies? Schrijf je dan in voor de infosessie voeding bij baby’s en peuters op 11 juni of 16 november 2026. De infosessies maken deel uit van een reeks van 5 sessies, waarbij ook de bekkenbodem perinataal, motorische ontwikkeling bij baby’s en zindelijkheid bij kindjes aan bod komen. De sessies gaan telkens door om 19u30 en inschrijven kan heel eenvoudig via deze link.

Door Natacha Van der Auwermeulen, Diëtiste.